ලීෆ් වලට බැටරි

විදුලි රථ වලට, විශේෂයෙන්ම ලීෆ් වලට බැටරි හිඟයි යන්න පොදු මතයක් වුනත් පසුගිය වසර කීපය තුලම 2011 ~ 2017 ලීෆ් (ZEO සහ AZEO ) වලට නොකඩවා රිප්ලේස්මන්ට් බැටරි ලැබිල තියනවා. ඇතැම් කාලවල යම් හිඟ පැවතුනත් බැටරි රටට ආ අවස්තාවලදිත් මේවා විකිනෙන්න දින කිහිපයක් ගතවුණු අවස්ථා තියෙනවා. නමුත් මිළ සහ තත්වය හොඳ නම් මේවා ලංකාවට එන්න පෙරම විකිනෙනවා.

බැටරිවල මිළ තවත් කතිකාවතක්. ඇයි මිළ වැඩිවෙන්නේ, අඩුවිය යුතුව තිබියදී? මොකක්ද නියම මිළ වියයුතු? අනාගතයේ තව වැඩිවෙයිද, අඩුවෙයිද? ආදිය පොදු ගැටළු.

මේ ලිපියේ අදහස මේ කරුණු පැහැදිලිකිරීම.

මොනවද මේ බැටරි වර්ග?

ලංකාවේ ලීෆ් වලට බැටරි සවිකරන ක්‍රම කීපයක් තියනවා. ඒ මොඩියුල් ගෙන්වා සවිකිරීම, ජපානයේ හෝ යුරෝපයේ භාවිතාකළ බැටරි ගෙන්වා සවිකිරීම හෝ අලුතින්ම නිසාන් ලීෆ් බැටරි ගෙන්වා සවිකිරීම යන්න මුලික ක්‍රම. මේ ලිපියේදී අපි සලකන්නේ නැහැ ලංකාව තුල භාවිතාවූ මොඩියුල හෝ බැටරි හුවමාරුව, මන්ද ඒවා දේශීයව හුවමාරුවක් පමණයි නිසා.

විදේශයන්ගෙන් kWh 24, 30 සහ 40 යන වර්ග තුනෙන්ම ලැබෙනවා. දැනට kWh 62 බැටරි විදේශයන්ගෙන් ගෙනවිත් නැහැ, එහි අධික මිළ නිසා. ඇත්තෙන්ම ලංකාව වගේ කුඩා රටකට එවැනි දිගු දුර බැටරි කෙනෙකුට දිනපතා අවශ්‍ය වෙන්නේ ඉතා කලාතුරකින්.


අලුත් බැටරි සවිකිරීම

ගෝලීයව පවත්නා මිල සහ නිෂ්පාදකයාගේ ක්‍රමවේද නිසා මෙය ඉතාමත් අපහසු මෙන්ම මිල අධික ක්‍රියාදාමයක්. විදේශයකදී 24 kWh බැටරියක අලුත් මිල 8,000 USD පමණ වෙනව. පවත්නා (2021 අග) නැව් ගාස්තු සහ විනිමය අනුපාත අනුව මේවායේ මිල රුපියල් ලක්ෂ 25 න් ඉහලට යනවා. එනිසා ලංකාවේ ලීෆ් හිමියන් මේ බැටරි මිලදී ගන්නේ නැහැ. ඒ ගැන වැඩි විස්තර මෙතනින් කියවන්න.

මොඩියුල ගෙන්වා සවිකිරීම

මේ ක්‍රමවේදය තුල ගෙන්වන්නේ අලුත් මොඩියුල බව පැවසුවත් එය අර්ධ සත්‍යයක්. විශේෂයෙන්ම මේවායේ නිෂ්පාදන වර්ෂ පැරණි නිසා. එමෙන්ම ලංකාවට ලැබෙන්නේ වගකීම් සහිතව හෝ නිෂ්පාදකයාගෙන් (OEM) නොවන නිසා.

This is what we know so far. These are modules of OEM of Nissan, AESC made within the years of 2015/2016. Still, we couldn’t get any quality certification, authenticity, or test certificates from the Chinese supplier. Although there are many parameters to be checked prior to assembling the kit we are not in a position to ascertain any prior shipment.
Dissimilar to the original cycle count of 4000 these have been guaranteed only for 800, yet no certificate.

ලංකාවේ දැනට හොඳ මොඩියුල් නැහැ. සෙල් නං කොහොමත් මාරුකරන්න ලංකාවේ දැනට තාක්ෂනය නැහැ. එමනිසා අප මේ ක්‍රමවේදය දැනට අනුමත/අනුගමනය කරන්නේ නැහැ. මෙතනදී සිහිතබාගතයුතු දෙයක විවෘත නොකළ බැටරියක ඇති වටිනාකම නැතිවීම මොඩියුල මාරුවේදී.

නමුත් යම් බැටරියක එකක් හෝ මොඩියුල කිහිපයක් දුර්වල බව හඳුනාගත් විට ඒ මොඩියුල පමණක් මාරුකිරීම සාර්ථකව කලහැකියි. අමතක කරන්න එපා මේ තත්වයට මුහුණ පාන්නේ ලංකාවේ ඇති බැටරි වලින් 1% පමණ ඉතා සුළු ප්‍රතිශතයක් බව. එමනිසා බැටරි අලුත් වැඩියාව බොහෝවිට මුදල් නාස්තියක් වෙනවා.

GoEV ~ eMotion workshop

භාවිතා කල බැටරි ආනයනය

මෙය දැනට භාවිත වෙන හොඳම සහ විශ්වාසදයකම ක්‍රමය ලෙස සැලකෙනවා. මෙහිදී ආනයනය කෙරෙන්නේ බොහෝවිටම ජපානයෙන් නැත්නම් යුරෝපයෙන්. ඊට හේතුව එම රටවල පවත්නා මධ්‍යන්‍ය උෂ්ණත්වය මත බැටරි ක්ෂයවීම අවම නිසා.

ජපානයේ නම් පිළිගත් වාහන වෙන්දේසි වලින් අනතුරට පත්වූ සම්පුර්ණ මෝටර්රථය ලබාගෙන බැටරිය වෙන්කර ගෙන ඒමේ පහසුව පවතිනවා.

ආනයනය සිදුවන්නේ කුමන රටකින් වුවත් දායක රථයේ විස්තර, නිෂ්පාදිත වර්ෂය, දළ හෝ අදාළ SoH සහ වෙනත් අවශ්‍ය විස්තර කලින් ලබාගත හැකි වෙනවා. සම්පුර්ණ ආනයන ක්‍රියාදාමයට දින 90 පමණ හෝ ඊට වැඩි කාලයක් ගතවිය හැකියි.

ගෝලීයව මෙන්ම නිෂ්පාදකයින්ගේ පිළිගත් තත්ත්ව මත බැටරියට අමතර ගාස්තුවක් මත වගකීමක් ලබාගත හැකි වෙයි. කොහොම වුනත් බැටරිය වාර්ෂිකව ක්ෂයවෙනව (දළ වශයෙන් 5% ~ 10% දක්වා පමණ), එයද සැලකිය යුතුයි. එමෙන්ම මසකට වරක්වත් බැටරියේ තත්වය පරීක්ෂාවට ලක්කිරීමත් වැදගත්.

මීට අමතරව බැටරි වල හොඳ භාවිත පුරුදු ගැන දැනුවත්වෙන්න, අනුගමනය කරන්න අමතක කරන්න එපා, බැටරිය විදුලි වාහනයක වටිනාම කොටස නිසා.

එමෙන්ම ඔබට ජපානයෙන් හෝ වෙනත් රටකින් බැටරියක් හෝ විදුලි රථයක් සොයාගත හැකිනම් එහි බැටරිය ගලවා ලංකාවට ගෙනවිත් සවිකර දීමේ සේවාවද ලංකාවේදී ලබාගත හැකියි.


ආනයනික බැටරි මිළ

මිල පසුගිය වසර කිහිපය පුරාම ක්‍රමානුකුලව ඉහල ගියා, හේතු කිහිපයක් නිසාම. ප්‍රධාන වශයෙන්ම රුපියල අවප්‍ර්රමාන වීම සහ නැව් ගාස්තු ඉහළයාම. ජපානයේ මිල ඉහල යාමත් හේතුවක්, වෙනත් රටවලින් ලැබෙන ඉල්ලුම් නිසා. ප්‍රධාන වශයෙන්ම යුරෝපයෙන් සහ රුසියාවෙන්.

පාවිච්චි කල නිසාන් ලීෆ් ලිතියම් බැටරි ලොව පුරාම ප්‍රවාහනය වෙනවා. වෙනත් රටවලින් පෙර වසර වල එතරම් ඉල්ලුමක් තිබුනේ නැහැ, අපේ තරම් ඒ රටවල ක්ෂයවීම් නොවුණු නිසා. නමුත් දැන් වෙද්දී ඒ රටවල මුල් මාදිලි වල ලීෆ් වලටත් බැටරි අවශ්‍යයි. තවත් හේතුවක් ජපානයේ ධාවන අඩුවීම් මත අනතුරු වලට ලක්ව පිළිගත් වෙන්දේසි වලට එන වාහන ප්‍රමාණය අඩුවීම.

දේශීයව ඇතැම් අය බැටරි හිඟයක් මවාපාන අවස්ථාත්, බැටරි ඇත්තටම අනවශ්‍ය අය විමසීම් කිරීමත් මේ බැටරි මිල අනවශ්‍ය පරිදි ඉහල යාමට හේතු වෙනවා. එමනිසා තම ධාවන අවශ්‍යතා සලකා විමසීම් කිරීම හැමටම වාසියක් වෙයි. ඒ ගැන අප වෙනම ලියල තියනවා.

දැනට (2022 පෙබරවාරි) පවත්නා Ex Works Japan මිලගණන් මෙසේයි.

  • 24 kWh – approx from 400,000 JPY
  • 30 kWh – approx from 600,000 JPY
  • 40 kWh – approx from 1,000,000 JPY

ජපාන නැව්ගත කරන්නන් ලබාදෙන අදාළ බැටරියේ මිල මත මේ ප්‍රේෂණය ලාංකික හෝ වෙනත් රටක ගැනුම් කරු විසින් කලයුතු වෙනවා. දේශීය ප්රෙෂනයකදී ඔබගේ බැංකුව ඒ සඳහා සහාය වෙයි. දැනට ඇති විශාලම ගැටලුව රුපියල අව ප්‍රමාන වීම නිසා වැය කල යුතු මිළ වැඩිවීම.

ඔබගේ පවත්නා බැටරිය හොඳ තත්වයේ පවතීනම් එයටත් දැන් ඉහල වටිනාකමක් ලැබෙනවා. නමුත් දේශීයව විවෘතකළ හෝ වෙනස්කම් කල බැටරිවල වටිනාකම් අඩුවිය හැකියි.

නමුත් ලංකාවේ බොහෝ ලීෆ් හිමියන්ට අලුත් බැටරි වල මිල දරාගත නොහැකි තත්වයේ පවතින බව පෙනෙනවා. මේ තත්වය මඟහැරවීම උදෙසා ක්‍රමවේද අප රජයට යෝජනා කර තියෙනවා, ඒ සඳහා අප රාජ්‍ය ආයතන සමග දිගටම සාකච්චකරනවා.

ඒ කෙසේ නමුත් අප ගෝලීය මිළ ගණන්වලට මුහුන දිය යුතුයි. විදුලි රථ පාවිච්චියේ ලාභ හැම කෙනාටම ලබාගැනීමට අපහසුයි. ඔබ ඒ සඳහා සුදුසුද යන්න සොයාගන්න අප ලිපි කිහිපයක්ම පලකරලා තියනවා.

කාටද ලීෆ් ලාබ?

අප මෙතනදී විදුලි රථවල සැප පහසුව, වේගය, පාරිසරික ප්‍රතිලාභ ආදී වාසි අමතක කරල සලකා බලමු. කිලෝමීටර් ලක්ෂයක් EV එකක් දුවපු කෙනෙක්ට මිලියනයකට වඩා දීලා බැටරියක් දැම්මත් පෙට්‍රල් කාරෙකක් දිව්වට වැඩිය තව මිලියනයක් විතර ලාබයි.

නමුත් මුල් බැටරියෙන් කිලෝමීටර් ලක්ෂ දෙක පහුකරලා දුවපු ලීෆුත් ලංකාවෙ තියනවා. ඉතිරිය කාරෙක අලුතෙන් ගත්තු ගානටත් වැඩියි. මේ ගණන් හැදීම විකුනන්නම බලාගන ගන්න වෙළෙන්දන් සහ ICE අදහන්නන් අහන්න අකමැති දෙයක්. ඔවුන්ගේ තවත් තර්කයක් එන්ජිමක් රෙපයාර් කරන වියදම වගේ කීප ගුණයක් බැටරියට යන බව. නමුත්  බැටරිය සමාන කලයුතු එන්ජිමට නොවෙයි, ICE ඉන්ධන ටැංකියට. 

එන්ජිමට සමානවෙන්නේ මෝටරය. ඉන්ධන ටැංකිය හිස් වෙනවා වගේ තමයි අවුරුද්දකට 5% විතර වෙන (AZEO වල) ක්ෂයවීම. මාරුකිරීම කියන්නේ ටැංකිය පිරවීම, වෙනස වාරගණන.

රුපියල් ලක්ෂ තිහට ගත්ත EV  එකක් ලක්ෂයක් දුවල ඉන් අඩකට විකිනුවත් ක්ෂය වුනු ලක්ෂ පහළොව ටැංකිය පුරවන්න යන ගානෙන් ඉතුරුවෙලා. අයිස් වල නඩත්තු වියදම් පැත්තකට දැම්මත්.

පාවිච්චි කරපු EV (ලංකාවේදී නම් ලීෆ්) ගන්න කෙනෙකුට දෙන්න තියන හොඳම උපදෙස, තමන්ට අවශ්‍ය දිනක රේන්ජ්  එකට වඩා 50% කට වැඩි කාරෙකක් ගන්න. අවුරුදු දෙකකට වඩා දුවන්න පුලුවන්වෙයි හරි ක්‍රමයට පාවිච්චිකලොත්. අමතක කරන්න එපා විදුලි රථ හැම කෙනාටම, හැම අවශ්යතාවයටම තවම නොගැලපෙන බව. ඉන්ධන රථ වුනත් එහෙමයි.


දෙමුහුං ලීෆ්

මේ කෑල්ල ලීෆ් ශබ්ද කෝෂයට එකතු වෙන්නේ 2021 අප්‍රියෙල්.

හයිබ්‍රිඩ් 2030 සිටම ලෝකයේ දියුණු රටවල භාවිතයෙන් ඉවත් කෙරෙන ක්‍රමවේදයක්, ඉන් වෙන පරිසර හානිය නිසාම. ලංකාවේ ඇති යල්පැනගිය විමෝචන වායු පරීක්ෂණ වලින් නම් වෙන දෙයක් නැහැ. නමුත් පැරණි hybrid වාහන වල ධාවන වියදම සහ විමෝචන වායු හානිය සාමාන්‍ය ඉන්ඩන වාහනයකට වඩා වැඩියි.

එමෙන්ම මේ පරිවර්තනය කරන අයගේ පරමාර්ථය ලීෆ් වලින් න්බලාපොරොත්තු නොවිය හැකි දෙයක් ලබාගැනීම. ඒක කොහොම වෙතත් වෙන්නේ ඒ රථ වසර දෙක තුනක් තුලදීම පාරෙන් ඉවත්වීම.

නීතිමය තත්වය වෙනම දෙයක්, ඒක මෙතන සාකච්චා කෙරෙන්නේ නැහැ. කොහොම වුනත් මුදල් මතම තීරණ ගන්න කිහිප දෙනෙකුගේ උවමනාවට මුළු රටකට ම සමාජයකටම දීර්ඝ කාලීනව බලපාන තීරණ බුද්ධිමත් රජයකින් ගැනෙන්නේ නැහැ.

ඒත් මිලියනයකට 24kWh බැටරියක් දාල කිලෝමීටර් 50,000 දිව්වත් එන්ජිමක් දැම්මට වැඩිය කොහොමත් ලාබයි. එන්ජිම දාල දහදාහක් දුවනකොට කරපු මෝඩකම කියල හිතෙන එක වෙනම කතාවක්.


ඉදිරි විසඳුම් ?

රජයට කළ හැකි එක දෙයක් නම් බැටරි අවශ්‍ය අයට ආනයනය සඳහා බලපත්‍රයක් නිකුත් කිරීම. මේ වෙනුවන් අප රාජ්‍ය ආයතන සමග සාකච්චා කරගෙන යනවා. නමුත් ප්‍රගතිය මන්දගාමීයි. මේ ක්‍රමයෙන් ඇතැම් අනවශ්‍ය ආනයන වියදම් සහ බාධා ඉවත්විය හැකියි.

වෙන්දේසි වලින් මිලදී ගැනීමේ මිල සහ අලුත් බැටරි ලබාගැනීමේ මිල අඩුවීම කල් ගතවිය හැකියි.

තවමත් දශකයක් පමණක් පැරණි වන traction battery තාක්ෂණය අනුව කිලෝවොට් පැයක මිල ඩොලර් සීයේ සීමාවට එන්න තව වසර දෙකක් (2024) පමණ ගත වෙනවා, ඊට වැඩිය ගෙවන්න අකමැති නම් එතකං කෙටි දුර ධාවනය කරන්න පුළුවන්. ලංකාවේ තියෙන පෞද්ගලික කාර්වලින් 80% ක ධාවනය දවසකට කිලෝ මීටර් 30 ක ට අඩුයි.

බැටරි ගැන තව දැනගන්න ඕනනම් මෙතනින් කියවන්න;

https://mobility.lk/category/ev-%e0%b7%80%e0%b7%92%e0%b6%af%e0%b7%94%e0%b6%bd%e0%b7%92-%e0%b6%bb%e0%b6%ae/batteries/

1 thought on “ලීෆ් වලට බැටරි”

Leave a Reply

Your email address will not be published.